zondag 7 maart 2021

Bang voor spinnen

Bang voor alles met acht pootjes? Velen zijn er zogezegd mee behept. Vanwaar die angst? Liefhebbers van spinnen vragen zich dat serieus af, zoals terrariumbezitters die zelfs een vogelspin over een arm durven laten lopen. Voor veel mensen zijn spinnen akelige beesten met extreem lange poten waar ook nog eens haren op groeien. In Nederland betreft het met name de angst voor huisspinnen en wolfspinnen, tevens de grootste spinnen in deze contreien. Een van de oorzaken van die angst is het feit dat spinnen plotseling in het blikveld verschijnen terwijl ze hun uiterlijk niet mee hebben.

Van huisspin tot wolfspin

Doorgaans zijn ze zwart tot donkerbruin. Uit het niets komen ze plotsklaps in zicht. Grillig steken ze af tegen een hagelwitte muur. Voor de meeste mensen heeft dat iets bedreigends. Daarnaast kunnen spinnen zich intimiderend gedragen.door bijvoorbeeld hun voorpoten op te richten. Of ze laten hun cheliceren (gifkaken) duidelijk zien. Er zijn zelfs sissende spinnen bekend. Er zijn spinnensoorten met een spanwijdte tot wel dertig centimeter. In Nederland komen dat soort ‘monsters’ echter niet voor.


Spinnen komen overal voor

Aan spinnen valt niet te ontkomen. Ze zijn in de hele wereld nadrukkelijk aanwezig. Feit is dat - ook in Nederland - op elke vierkante meter spinnen rondlopen, van (minuscuul) klein tot ‘groot’. De angst voor spinnen heeft voor een deel te maken met het gegeven dat in onze contreien geen grote spinnen voorkomen, zoals de vogelspin of de tarantula. De huisspin behoort hier tot de grootste spinnen. En daar hebben veel mensen al danig mee te stellen. Het helpt niet dat ze weten dat we zonder deze ijverige jagers veel meer last zouden hebben van vliegen en muggen. 


Geen gelukssymbool

De spin symboliseert dreiging, venijn, drift. Weinigen beschouwen de spin als een gelukssymbool. Hun uiterlijk hebben ze dan ook niet mee. Behaard als ze zijn verschijnen ze uit onvermoede hoeken en gaten. Berucht is de herfst - het paarseizoen - een periode waarin de angst voor spinnen pieken kent. 


Spinnenfobie

Wanneer de angst voor spinnen ziekelijke proporties aanneemt, is er sprake van een spinnenfobie. Bij ongeveer 5 procent van de Nederlandse bevolking is dat het geval. Deze extreme angst heeft mede te maken met het gegeven dat in Nederland geen grote, gevaarlijke of levensbedreigend giftige spinnensoorten leven, zoals in de subtropen en tropen. Waar de giftigste en gevaarlijkste spinnen leven zijn de mensen het minst bang voor spinnen. In sommige culturen worden spinnen als een culinaire lekkernij beschouwd. Of als huisdier, al dan niet in een terrarium. Door gedrag en uiterlijk worden spinnen vaak geassocieerd met dreiging, gevaar en nijd. ‘Zo nijdig als een spin’, ‘spinnenkop’ of ‘spinnig gedrag’ zijn slechts enkele van de vele uitdrukkingen die de spin in een kwaad daglicht stellen.


Beet van de spin

Bijtende spinnen? Daar hoeft men in Nederland niet echt bang voor te zijn. De beet van een inheemse ‘Nederlandse’ spin kan hooguit aanvoelen als een speldenprik, afhankelijk waar de spin bijt, zoals in het dunne vel tussen de vingers. Overigens bijten huisspinnen wel degelijk. In de hand, tussen de vingers en op andere plaatsen kunnen hun kaken door de huid dringen. Ook de grote spoorspin staat erom bekend. En uiteraard de (nog steeds) exotische zwarte weduwe, die oorspronkelijk alleen in Mexico en het zuiden van de VS leefde maar inmiddels een wereldwijde opmars maakt, mede door de klimaatverandering en intercontinentaal goederentransport. Haar beet is ronduit gevaarlijk, hoewel feitelijk vooral voor kinderen, ouderen en zieken. De grotere Zuid-Europese spinnen, zoals de tarantula (wolfspin), rukken mede om die reden op naar het noorden.


Fotoverantwoording:

. Plexippus_petersi_(springspin) Basile Morin, CC BY-SA 4.0 <https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0>, via Wikimedia Commons

. Sudzie, CC BY-SA 4.0 <https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0>, via Wikimedia Commons

. Vengolis, CC BY-SA 4.0 <https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0>, via Wikimedia Commons

Geen opmerkingen:

Een reactie posten